6 hình thức sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục
Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) đã có văn bản gửi các Bộ, ngành, địa phương về định hướng sắp xếp, tổ chức lại cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp công lập, quy định các hình thức sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục như sau:
Đầu tiên, tái cấu trúc: Chuyển đổi loại hình; tái cơ cấu lĩnh vực, ngành đào tạo; đổi tên; tăng cường đầu tư, thay đổi định hướng phát triển kèm theo tái cấu trúc bên trong của cơ sở đảm bảo phù hợp với các tiêu chí sắp xếp, tổ chức lại theo quy định.
Thứ hai, đối với các cơ sở giáo dục đại học không đạt chuẩn cơ sở giáo dục đại học nhưng tiếp tục duy trì, Bộ, ngành, địa phương quản lý trực tiếp phải có phương án, lộ trình đầu tư, đào tạo bồi dưỡng, phát triển cơ sở và có văn bản cam kết các cơ sở đến năm 2030 sẽ đảm bảo đạt các điều kiện, tiêu chí chuẩn cơ sở giáo dục đại học theo quy định. Sau năm 2030, kiên quyết tiến hành sắp xếp, tổ chức lại đối với các cơ sở giáo dục đại học không bảo đảm điều kiện, tiêu chí theo quy định. Áp dụng tương tự đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp (sau khi chuẩn cơ sở giáo dục nghề nghiệp được ban hành).
Thứ ba, chuyển giao cơ sở giáo dục về Bộ, ngành có phạm vi quản lý nhà nước phù hợp với lĩnh vực, ngành đào tạo của các cơ sở giáo dục.
Thứ tư, chuyển giao cơ sở giáo dục về địa phương quản lý khi được cam kết hỗ trợ đầu tư của địa phương, đảm bảo phục vụ đào tạo nhân lực cho phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và khu vực.
Thứ năm, hợp nhất với cơ sở giáo dục khác (qua sáp nhập hoặc tổ chức lại thành phân hiệu) để tập trung nguồn lực phát triển, không hợp nhất theo hình thức "cơ học". Việc xác định cụ thể phương án hợp nhất cần căn cứ vào sự phù hợp của các lĩnh vực, ngành đào tạo, nguồn lực, cơ sở vật chất, vị trí địa lý và có phương án cụ thể tăng cường hiệu quả hoạt động đào tạo, nghiên cứu. Khuyến khích cơ sở đào tạo đa ngành, có uy tín ở trung ương tiếp nhận các cơ sở giáo dục đang khó khăn, yếu kém hoặc hợp nhất các cơ sở giáo dục đào tạo đơn ngành để hình thành cơ sở đào tạo đa ngành.
Thứ sáu, giải thể và chuyển nguồn lực sang cơ sở giáo dục khác cùng địa bàn hoặc có ngành, lĩnh vực đào tạo phù hợp để sử dụng hiệu quả, đúng mục đích.
Cùng với đó là các phương án sắp xếp, tổ chức lại cơ sở giáo dục khác phù hợp với quy định của pháp luật.
Bộ yêu cầu các cơ sở giáo dục không thuộc diện phải sắp xếp, tổ chức lại thì tiến hành tự rà soát, thực hiện sắp xếp lại tổ chức bộ máy bên trong, xóa bỏ cấp trung gian, bảo đảm bộ máy quản trị tinh gọn, thống nhất, hiệu quả theo quy định.
Đối với trường trung học nghề (áp dụng từ ngày 1.7.2026 theo quy định của Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2025), Bộ yêu cầu chuẩn bị phương án để hình thành trường trung học nghề trên cơ sở sắp xếp, tổ chức lại trường trung cấp, trung tâm giáo dục nghề nghiệp, trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên trên địa bàn xã, phường hoặc liên phường, xã.
Không tổ chức trường trung học nghề trên địa bàn xã, phường hoặc liên phường, xã trong trường hợp đã có trường cao đẳng hoặc trường trung cấp mà trường đó có tổ chức đào tạo chương trình trung học nghề.
Việc hình thành trường trung học nghề thực hiện theo quy định của cấp có thẩm quyền về việc hướng dẫn, triển khai thực hiện Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2025.
5 tiêu chí sắp xếp, tổ chức lại các trường đại học
Trong hướng dẫn, Bộ đưa ra 5 tiêu chí xác định các trường thuộc diện phải sắp xếp, tổ chức lại như sau: Mức độ đáp ứng các điều kiện và đạt chuẩn; Ngành và lĩnh vực đào tạo; Tính phục vụ chức năng quản lý nhà nước; Tính thiết yếu; Tính đặc thù.
Theo Bộ GDĐT, việc sắp xếp lại các cơ sở giáo dục bên cạnh việc phải phù hợp với mục tiêu, chủ trương của Đảng, Chính phủ còn phải đảm bảo sau khi sắp xếp, tổ chức lại tổng thể, các cơ sở giáo dục hoạt động đào tạo và nghiên cứu hiệu quả, chất lượng cao hơn, đa ngành, đa lĩnh vực, nguồn lực mạnh và quy mô tuyển sinh lớn.
Đặc biệt, việc sắp xếp, tổ chức lại không căn cứ mức độ tự chủ tài chính để tiến hành sắp xếp, tổ chức lại cơ sở giáo dục mà căn cứ vào vị trí địa lý, không gian, tình hình kinh tế - xã hội, nhu cầu nhân lực của địa phương, của cả nước; căn cứ vào ngành nghề đào tạo, thực tế hoạt động của các cơ sở giáo dục; có đánh giá tới yếu tố thương hiệu, tầm ảnh hưởng trong nước, quốc tế của đơn vị.
