Revenue pressure and high expectations
Anh Bùi Ngọc Anh, sinh năm 2000, tốt nghiệp cử nhân ngành đồ họa tháng 7.2023. Từ đó đến nay, anh Ngọc Anh đã 4 lần “nhảy việc”.
Theo lời kể của anh Ngọc Anh, ngay sau khi tốt nghiệp, anh làm việc cho một nhà xuất bản với vị trí nhân viên thiết kế đồ họa. Sau nửa năm, nhận thấy công việc không cho thu nhập như kỳ vọng, anh Ngọc Anh chuyển sang làm nhân viên thiết kế bao bì sản phẩm cho một công ty chuyên sản xuất thực phẩm chức năng. Tháng 10.2024, anh Ngọc Anh tiếp tục nhảy việc, phụ trách mảng thiết kế phục vụ văn hóa nội bộ cho một tập đoàn xây dựng. Tháng 9.2025, anh nghỉ việc ở tập đoàn xây dựng, quay lại làm nhân viên thiết kế đồ họa cho một nhà xuất bản tư nhân.
“Chưa đầy 3 năm kể từ khi tốt nghiệp đại học, tôi nhảy việc 4 lần. Lý do nhảy việc chủ yếu thu nhập không như kỳ vọng. Tôi muốn thu nhập ở ngưỡng khoảng 30 triệu đồng/tháng, nhưng ở cả 4 công việc từng kinh qua, phải tăng ca cật lực và có dự án “ngon” tôi mới có thu nhập này. Hiện nay lương của tôi được khoảng 17 triệu đồng/tháng, thêm các loại phúc lợi, phụ cấp, tổng thu nhập khoảng 22-23 triệu đồng/tháng”, anh Ngọc Anh cho hay.
Theo Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, tại nhiều phiên tuyển dụng, không khó để bắt gặp hồ sơ của những ứng viên mới ngoài 20 tuổi nhưng đã trải qua 3–4 công việc khác nhau.
Không ít lao động trẻ cho rằng, nếu công việc không đáp ứng kỳ vọng về thu nhập, môi trường hoặc cơ hội phát triển, họ sẵn sàng nghỉ việc để tìm hướng đi khác. Tâm lý “không hợp thì nghỉ” ngày càng phổ biến, phản ánh sự thay đổi rõ rệt trong tư duy nghề nghiệp của thế hệ lao động mới.
“Một trong những nguyên nhân chính khiến người trẻ nhảy việc sớm là áp lực thu nhập. Chi phí sinh hoạt tăng nhanh trong khi mức lương khởi điểm của nhiều ngành nghề chưa theo kịp thực tế khiến lao động trẻ khó đảm bảo cuộc sống. Chưa kể, nhiều người trẻ ngày nay có kỳ vọng cao hơn về môi trường làm việc, cơ hội thăng tiến và sự cân bằng giữa công việc – cuộc sống. Khi những kỳ vọng này không được đáp ứng, họ sẵn sàng tìm kiếm cơ hội mới thay vì chấp nhận gắn bó lâu dài”, ông Vũ Quang Thành – Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội nhận định.
When flexibility becomes a risk
Ông Lê Quang Trung – nguyên Phó Cục trưởng phụ trách Cục Việc làm cho rằng, nhảy việc ở mức độ hợp lý có thể giúp người lao động mở rộng kỹ năng và trải nghiệm. Tuy nhiên, nhảy việc quá sớm và quá nhiều lại tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Trước hết là nguy cơ thiếu tích lũy kỹ năng chuyên sâu. Khi chưa kịp làm chủ công việc, người lao động đã chuyển sang môi trường mới, dẫn đến việc kỹ năng chỉ dừng ở mức bề mặt, thiếu chiều sâu cần thiết để phát triển lâu dài. Ngoài ra, việc thay đổi công việc liên tục cũng khiến hồ sơ nghề nghiệp thiếu “độ bền”. Nhiều doanh nghiệp đánh giá cao sự ổn định và cam kết, do đó có xu hướng dè dặt với những ứng viên có lịch sử nhảy việc dày đặc.
Ông Trung cũng nêu một hệ lụy khác là rủi ro an sinh xã hội. Khi lao động trẻ nhảy việc liên tục, đặc biệt là chuyển sang các công việc tự do, ngắn hạn, họ sẽ dễ rơi vào tình trạng đóng bảo hiểm xã hội không liên tục hoặc rút bảo hiểm một lần. Về lâu dài, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi hưu trí, bảo hiểm y tế và các chế độ an sinh khác. Thu nhập có thể tăng nhanh trong ngắn hạn, nhưng sự thiếu ổn định khiến người lao động đối mặt với nhiều rủi ro khi gặp biến cố hoặc về già.
Ông Trung đưa ra lời khuyên đối với người lao động trẻ, việc đầu tư vào kỹ năng cốt lõi, học tập suốt đời và xây dựng lộ trình nghề nghiệp dài hạn sẽ giúp giảm rủi ro khi thay đổi công việc. Nhảy việc nên là lựa chọn có tính toán, không phải phản xạ tức thời trước khó khăn.
On the business side, it is necessary to improve the working environment, make the development roadmap transparent and have preferential policies to retain young workers. A respectful environment that creates learning opportunities will help increase long-term engagement.
