Increasingly sophisticated forms of fraud
On January 29, the National Cyber Security Association coordinated with TikTok Vietnam to organize a seminar with the theme "Happy Tet safely - don't worry about deepfaking" - an event within the framework of the "Online Fraud Prevention 2025" campaign.
Theo ông Vũ Duy Hiền - Phó Tổng Thư ký kiêm Chánh Văn phòng Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia, báo cáo nghiên cứu, khảo sát an ninh mạng năm 2025 khu vực người dùng cá nhân do Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia thực hiện cho thấy, số nạn nhân của lừa đảo trực tuyến trong năm 2025 đã giảm rõ rệt so với năm 2024. Cụ thể, cứ khoảng 555 người thì có 1 người là nạn nhân lừa đảo, tương đương 0,18%, trong khi năm 2024 là 0,45%. Đây là tín hiệu tích cực, phản ánh nỗ lực chung của các cơ quan chức năng, doanh nghiệp công nghệ, tổ chức xã hội nghề nghiệp và báo chí trong việc nâng cao nhận thức cộng đồng.
Tuy nhiên, điều đáng lưu ý là các hình thức lừa đảo không mất đi, mà đang chuyển sang những phương thức tinh vi hơn, trong đó nổi bật là việc lợi dụng công nghệ deepfake để giả mạo hình ảnh, giọng nói và danh tính, gây khó khăn lớn cho người dùng trong việc nhận diện thật - giả.
Trước thực tiễn đó, Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia đã đưa ra một số cảnh báo quan trọng đối với người dùng khi tham gia giao dịch, mua sắm và tương tác trên không gian mạng, đặc biệt trong dịp cao điểm Tết Nguyên đán.
Thứ nhất, hình ảnh, giọng nói và video không còn là căn cứ đủ tin cậy để xác thực danh tính. Người dùng cần đặc biệt thận trọng với các yêu cầu chuyển tiền, xác nhận giao dịch hoặc cung cấp thông tin cá nhân được đưa ra thông qua cuộc gọi, tin nhắn hoặc video, kể cả khi các yêu cầu này mang danh nghĩa người quen, lãnh đạo, tổ chức hoặc nền tảng quen thuộc.
Second, deepfake is often accompanied by a time-pressure scenario, to force users to make quick decisions and skip the necessary verification steps. Stopping to verify information through many official channels, or contacting relevant units directly, is a key factor to minimize risks.
Third, protecting personal data is of particular importance, because deepfake only really works when nurtured by real data. Arbitrarily sharing images, voices and personal information on social networks or platforms of unknown origin can inadvertently create conditions for sophisticated forgery.
Fourth, all financial transactions need to be carried out through the official channel of the platform and payment unit. Users need to minimize money transfers according to separate instructions, outside the system, or through links of unknown origin; and proactively stop transactions and contact banks, platforms, or functional agencies when detecting unusual signs.
The most serious challenge of the AI era
According to expert Vu Duy Hung - Hung AI Creative, deepfake is becoming one of the most serious challenges of the artificial intelligence era, as the boundary between real and fake is increasingly blurred. From images, voices to videos, current AI tools allow creating fake content with high authenticity, easy access and difficult to distinguish with the naked eye.
In the first quarter of 2025 alone, the total global damage from deepfake fraud amounted to 200 million USD, with the frequency of attacks occurring every 5 minutes. "It can be said that we are facing sophisticated forms of attacks that go far beyond normal recognition capabilities" - Mr. Hung said.
According to Assoc. Prof. Dr. Tran Thanh Nam, Vice Rector of the University of Education, Vietnam National University, Hanoi, expert of the Vietnam - France Psychology Institute, speed and fomo syndrome (fear of missing opportunities) make people lack emotional control, lack risk consideration.
According to Assoc. Prof. Dr. Nam, to minimize fraud cases, it is necessary to improve information technology capacity for people. In addition, people can install anti-fraud software in cyberspace such as nTrust - anti-fraud software developed and operated by the National Cyber Security Association.
Everyone must turn self-protection operations in cyberspace into an automatic response," the expert said.
